Print:

Zo wordt Nederland een gidsland in de energietransitie

Tjeerd Jongsma, Directeur

LinkedIn profiel

Nederland heeft goede papieren om voorop te lopen in de energietransitie. “Maar dan moeten we nu op grote schaal investeren in technologieën die de CO2-uitstoot reduceren“, waarschuwt Tjeerd Jongsma, directeur van het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT). CO2-opslag onder de grond is volgens hem geen structurele oplossing. “Dat kost alleen maar geld.”

Tjeerd Jongsma | IIRHet ISPT brengt bedrijven, kennisinstellingen en universiteiten bij elkaar om versnelling te genereren in de innovaties die nodig zijn om de procestechnologie te verduurzamen. “Dan hebben we het over procestechnologie in de breedste zin van het woord”, licht Jongsma toe. “We bedienen een heel palet aan sectoren: van de levensmiddelenindustrie tot de olie- en gassector en de staalindustrie. Veel industriële processen zijn vergelijkbaar. Neem scheidingstechnologie voor olie en gas of voor melk. Het technologische verschil hiertussen is helemaal niet zo groot.”

“Wij zoeken altijd naar synergieën tussen sectoren”, zegt Jongsma. Als voorbeeld noemt hij het gebruik van reststromen uit de staalindustrie als input voor de chemie. “In de staalindustrie worden enorme hoeveelheden koolmonoxide geproduceerd als bijproduct. Normaal gesproken wordt die koolmonoxide verbrand, waardoor het als CO2 in de atmosfeer terechtkomt. Wij maken het schoon voor de chemische industrie, die het vervolgens als grondstof kan gebruiken om chemicaliën te produceren. Op deze manier proberen we koolstofcycli circulair te maken en zo een forse bijdrage te leveren aan de vermindering van CO2-uitstoot.”

Drie uitdagingen voor Nederland

Volgens de directeur zijn dergelijke oplossingen cruciaal in de energietransitie. Hij onderscheidt drie belangrijke uitdagingen voor Nederland. “De grootste uitdaging is voldoende elektriciteit produceren. Daar hebben we te weinig oppervlak voor. De enige plek waar het zou kunnen is de Noordzee. Maar dan nog wordt het lastig. We gaan namelijk nog veel meer energie gebruiken dan nu, ook om warmte op te wekken. De tweede uitdaging is het bouwen van energiedragers voor elektrische energie. En de derde is: hoe gaan we onze hele industrie, inclusief de staalindustrie, baseren op elektriciteit?”

Jongsma wijst erop dat Nederland voor dat laatste een ‘prachtige positie’ heeft. “We beschikken over een sterke kennisinfrastructuur en meerdere internationale procestechnologische bedrijven, zoals Shell, AkzoNobel en DSM. Kijk, op het gebied van zonne-energie gaan we geen gidsland meer worden. Dat stukje heeft China al geclaimd. En een land als Denemarken is heel goed bezig met windenergie. Maar wij kunnen nog wel een voorloper worden voor de procesindustrie. Wij moeten die transitie goed demonstreren, laten zien dat het kan en uiteindelijk ook de hier ontwikkelde technologieën exporteren naar het buitenland.”

Geen end-of-pipeoplossingen

De directeur, die een van de sprekers is tijdens de IIR-conferentie Slimme Energie Transitie 2018, heeft een concreet advies voor het Nederlandse bedrijfsleven en de politiek. “Investeer alleen in projecten en processen die een goede CO2-footprint garanderen – dus naar nul CO2-uitstoot gaan – en die economisch rendabel zijn, zodat ze ook daadwerkelijk geld opbrengen. Die combinatie is essentieel.” End-of-pipeoplossingen zoals carbon capture of storage voldoen volgens Jongsma duidelijk niet aan die criteria. “CO2-opslag kost miljarden euro’s per jaar en je gaat er nooit aan verdienen. Daarmee creëren we lock-in voor onze industrie en verliezen we de concurrentieslag.”

“We moeten inzetten op het rendabel krijgen van nieuwe processen met elektriciteit als input waarbij we geen CO2 produceren”, vervolgt Jongsma. “Elektriciteit wordt op termijn ook in Nederland goedkoper. Door daarop te anticiperen en je processen zodanig in te richten dat je met elektriciteit alle producten kunt maken die je wilt, ontstaan veel gunstigere bedrijfsmodellen. Dit is typisch een domein waar het bedrijfsleven samen met de overheid in moet investeren. Nu is het misschien nog te duur om uit elektriciteit bijvoorbeeld waterstof te maken, maar als de technologie doorontwikkeld wordt, gaat de prijs uiteindelijk naar beneden.”

“Heel veel mensen zijn zo bang voor CO2 en CO2-uitstoot. ‘We moeten nú dit doen en dat doen’, hoor je dan. Paniekvoetbal vind ik dat. De urgentie is toch geen reden om te investeren in de verkeerde dingen? We moeten structureel bouwen aan een CO2-uitstootvrije industrie. Het is veel beter om nu dure oplossingen te subsidiëren zodat de kostprijs naar beneden gaat, de operationele kosten lager worden en duurzame procestechnologieën doorbreken. Dat is strategisch de enige juiste keuze voor Nederland.”

Wilt u meer weten over de uitdagingen die de energietransitie met zich meebrengt voor Nederland? Kom dan op 17 en 18 april naar de tweedaagse IIR-conferentie Slimme Energie Transitie 2018. Tjeerd Jongsma verzorgt hier een presentatie over het belang van samenwerking en de rol van het ISPT.

Slimme energie IIR

Verder lezen?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure direct in uw mailbox.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten