Print:

Zo maken we Nederland klaar voor de energietransitie

Redactie IIR, Trainingen & Conferenties

LinkedIn profiel

Nederland staat voor een enorme opgave. De komende decennia moeten we een inhaalslag maken op het gebied van duurzaamheid. Onze economie leunt nu echter nog voor een groot deel op fossiele brandstoffen. De energietransitie heeft dan ook ingrijpende gevolgen voor Nederland. Wat moet er volgens experts gebeuren om deze uitdaging te overwinnen?

In de loop van dit jaar wil het kabinet met onder andere het bedrijfsleven, netbeheerders en de milieubeweging een nieuw nationaal klimaat- en energieakkoord sluiten. Hierin komen afspraken te staan over de manier waarop de uitstoot van CO2 moet worden teruggedrongen.

Inez Postema | IIRExperts zien het akkoord als een belangrijke stap in de energietransitie. “Het is goed dat er afspraken voor de lange termijn worden gemaakt, zodat bedrijven weten waar ze aan toe zijn en waar ze hun investeringen op moeten richten”, zegt Inez Postema. Zij werkt als consultant voor Deltalinqs, de belangenorganisatie voor logistieke, haven- en industriële bedrijven in Rotterdam. Deltalinqs heeft een duurzaamheidsplatform dat mede door haar is opgezet. “Wij verbinden bedrijven met elkaar en ondersteunen en faciliteren ze bij het verduurzamen van processen. Zelf ben ik gespecialiseerd in CO2 als grondstof en de circulaire economie.”

“Ons doel is om innovaties aan te jagen die helpen bij de energietransitie”

Peter Alderliesten | IIROok Peter Alderliesten onderstreept de noodzaak van het akkoord. “De energietransitie is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle belanghebbenden”, zegt de directeur van het TKI (Topconsortium voor Kennis en Innovatie) Energie & Industrie. Dit is een samenwerkingsverband van de industrie, universiteiten en kennisinstituten dat het energiesysteem van de industrie wil verduurzamen door versnelling van energiebesparing en efficiëntere processen. “Ons doel is om innovaties aan te jagen die helpen bij de energietransitie”, licht Alderliesten toe. “De omwentelingen die we met zijn allen moeten maken, zijn zeker niet makkelijk. We moeten alle opties uit de kast trekken.”

Maatregelen op alle fronten

De Europese Unie wil in 2050 een CO2-emissiereductie van 80 tot 95 procent realiseren. “Een flinke opgave”, zegt Alderliesten. “De kunst is om deze transitie zo te organiseren dat we er zo min mogelijk hinder van ondervinden, tegen acceptabele kosten. Nederland gebruikt relatief veel energie. Mede doordat we een grote procesindustrie hebben, die gekoppeld is aan de Nederlandse havens. Er moeten op alle fronten maatregelen genomen worden. Als eerste zullen we minder energie moeten verbruiken. Dat geldt zowel voor de gebouwde omgeving en mobiliteit als de industrie. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat die energie duurzaam is.”

Postema benadrukt dat de industrie – die vaak als de grootste CO2-emitter wordt gezien – slechts verantwoordelijk is voor een kwart van de CO2-uitstoot in Nederland. “Maar het is wel een ideale plek voor CO2-reductie, omdat je het in een bedrijf kunt afvangen en bij een rijdende auto niet. Dus het is ook praktisch heel goed mogelijk om juist bij de industrie en de energieopwekking stappen te zetten, omdat dat centrale plekken zijn waar je CO2 kunt afvangen. Of waar je met hernieuwbare bronnen nieuwe processen kunt inrichten. Het is dus heel goed om als industrie gezamenlijke doelstellingen te hebben en routes te bepalen die daarnaartoe leiden.”

CO2 als grondstof

Wel vindt Postema het jammer dat in de eerste voorstellen vooral aandacht is voor het opslaan van CO2. “Terwijl er nu juist een enorme beweging is naar het benutten van CO2 als grondstof. Hier liggen duidelijk kansen. Alles wat je uit CO2 opnieuw kunt maken, hoef je niet uit andere bronnen te halen. Er zijn zelfs procesroutes waarbij je CO2 voor eeuwig vastlegt. Een voorbeeld is mineralisatie in stenen. Dan hoeft de CO2 niet onder de grond, wat veel geld scheelt. In Rotterdam hebben we onderzoek gedaan naar de potentie van CO2 als grondstof. We komen uit op een CO2-reductie van 8 megaton, een derde van de jaarlijkse uitstoot in Rotterdam.”

In het regeerakkoord van Rutte III staat nog een ambitieuze doelstelling: een reductie van de CO2-uitstoot met 49 procent in 2030. Uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving bleek dat dit met de aangekondigde plannen niet haalbaar is. Alderliesten wil het kabinet hier niet op aanvallen. “De energietransitie is een complex en divers probleem. Het is goed dat er nu een concreet voornemen is.” Postema vindt het prima dat er kritisch naar de plannen wordt gekeken. “Maar ik wil vermijden dat partijen alleen maar discussiëren over de vraag of we de doelstellingen wel gaan halen. Dat kunnen we ons helemaal niet permitteren. We moeten allemaal de schouders eronder zetten.”

Koplopers in verduurzaming

Door naar het bedrijfsleven. Hoe kan de Nederlandse industrie zich het beste voorbereiden op de energietransitie? Volgens Alderliesten is een grote uitdaging dat een wettelijk instrumentarium ontbreekt. “Het huidige emissiesysteem werkt niet. Dit is een specifiek probleem voor internationaal opererende bedrijven, want hun kostprijzen mogen in Nederland niet hoger zijn dan in de rest van de wereld. Dat blijft lastig zolang er wereldwijd geen overeenstemming is over de kosten voor CO2. Wat bedrijven wél kunnen doen, is vooroplopen in de verduurzaming van processen en producten. Deze koplopers zullen overleven. Maar dat vereist een langetermijnvisie.”

Postema adviseert het Nederlandse bedrijfsleven om meer de samenwerking te zoeken. “Bedrijven hebben vaak energie- of grondstofstromen over die nu nog worden gestort of verbrand. Daar valt nog veel winst te behalen. Zo is er een technologie om – met behulp van CO2 – van overtollige grondstoffen korrels te produceren die grind vervangen. Ook is het mogelijk om het asbest uit golfplaten 100 procent veilig onschadelijk te maken met een zure component uit reststromen. Na dat proces blijft nog een beetje schoon bouwmateriaal over om weer aan de bouwsector te verkopen. Als bedrijven vaker bij elkaar over het hek kijken, zien ze allerlei synergiemogelijkheden.”

Tot slot wijst Alderliesten op de kracht van innovatie. Koploper zijn in de energietransitie betekent ook innoveren. Dat gaat verder dan onderzoek en ontwikkeling. Innovatie is zaken op een andere manier aanpakken, nieuwe processen implementeren en ervoor zorgen dat je daarmee resultaten behaalt. Het is een wereld van verandering, en er moet dus echt heel veel veranderen.”

Wilt u meer weten over  welke investeringen en samenwerkingen nodig zijn om de transitie naar CO2-neutraal produceren te maken en wat dat betekent voor uw concurrentiepositie en business? Op het congres CO2-Neutrale Industrie krijgt u antwoord op dit vraagstuk.

CO2-Neutrale Industrie | IIR

Meer informatie?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure direct in uw mailbox.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten