Print:

Het doen van wetenschappelijk onderzoek naar klimaatverandering is urgenter dan ooit

Dim Coumou , Hoogleraar Extreme Weather & Climate Change

LinkedIn profiel

‘Tijdens het event wil ik met name over extreem weer praten. De reden? We merken nu al hoe klimaatverandering extreem weer beïnvloedt. Aan het woord is Dim Coumou, hoogleraar Extreme Weather & Climate Change aan het KNMI en VU Amsterdam, en spreker op het event tijdens de sessie ‘Wake-up call het klimaat, nu, in 2050 én in 2100. Deze staat gepland voor 17 september aanstaande om 9.15 uur.  

Over Dim

Dim geeft leiding aan een team van klimaatwetenschappers van drie vooraanstaande Europese onderzoeksinstituten: Institute for Environmental Studies (IVM, VU Amsterdam, Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) en het Potsdam Instituut voor Klimaatimpactonderzoek (PIK). Hun voornaamste onderzoeksinteresse is te begrijpen hoe de opwarming van de aarde het aantal en de intensiteit van extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, zware regenval, stormen en aanhoudende droogte beïnvloedt. Hij gebruikt een verscheidenheid aan methoden, waaronder geavanceerde statistische analyses, klimaatmodellen en nieuwe machine learning-technieken, om nieuwe inzichten te verkrijgen en om de voorspelbaarheid van extremen te verbeteren. 

Attributiestudie naar hittegolf in Canada

‘Zo hebben we onlangs een attributiestudie gedaan naar de hittegolf in Canada, samen met collega’s van het KNMI en in internationaal verband. Ter illustratie: dat je temperaturen van 50 graden op 50 graden noorderbreedte tegenkomt, dat zijn eigenlijk onmogelijkheden in een normaal klimaat. Deze hittegolf, maar ook andere extreme weersomstandigheden, komen in de afgelopen jaren meer en meer voor. Het zijn zeker geen losse events te noemen. En dat gegeven brengt enorme risico’s met zich mee, bijvoorbeeld voor de landbouw en de gezondheid. In Canada zijn er inmiddels al honderden doden te betreuren en dat getal neemt nog verder toe als de statistieken eenmaal binnenkomen.’ 

Weerevents in Nederland

‘Ook in Nederland zie je dat bepaalde weerevents in de afgelopen 30, 40 jaar in aantal zijn toegenomen. Extreme regenval, maar ook sterke onweersbuien in de zomer: ze worden extremer door klimaatverandering. En wij, als wetenschappers, begrijpen fysisch gezien ook heel goed waarom dit gebeurt. Nu gaat het erom dat we met elkaar proberen het tij te keren. En dan letterlijk’, aldus Dim.  

Afzwakking straalstroom en golfstroom grote gevolgen 

‘Ik zal op 17 september ook stilstaan bij de dynamische processen die veranderen in het klimaat. Denk dan aan zaken als de straalstroom, die als zeer sterke wind waaiend op zo’n 9 kilometer hoogte, belangrijk is voor het weer: we zien dat deze afzwakt en dat kan betekenen dat extreem weer langer op dezelfde locatie blijft hangen – wat tot grotere impacts leidt. En ook een mogelijke afzwakking van de golfstroom in de Atlantische oceaan en soortgelijke processen brengen risico’s met zich mee.’ 


Inschrijven voor het Sustainable Finance & Climate Risk Event op 16 & 17 september aanstaande?
Bestel hier eenvoudig je tickets. Of download de brochure voor meer informatie.


Een blik naar de toekomst

‘Verder kijk ik uiteraard naar de toekomst, en dan in breder perspectief dan alleen het thema extreem weer. Er zijn immers veel meer risico’s: de zeespiegelstijging, die veroorzaakt wordt door het smelten van Groenland en Antarctica, en het uitzetten van oceaanwater door opwarming. Vervolgens wil ik de link leggen naar wat dit betekent voor de financiële sector en voor investeringen. Want alles hangt met alles samen. Zo ben ik actief in een climate finance consortium waarin we samen met de financiële sector klimaatonderzoek willen gaan doen.’ 

Collega Rubert Konijn, Strategic Business Manager bij het KNMI vult aan: ‘Wat ik verder interessant vind is dat klimaatverandering een soort abstract proces is. Kijk, als de aarde op een gemiddelde manier zou opwarmen dan zou het probleem niet zo groot zijn als het nu wel degelijk is. Maar juist die extreme weersomstandigheden geven aan dat klimaatverandering in volle gang is. Daarom is het onderzoek van Dim en zijn collega’s ook zo ontzettend belangrijk. Als er een event plaatsvindt wordt er bovendien nogal snel geroepen dat dit een gevolg is van klimaatverandering. Maar juist het wetenschappelijke onderzoek, dat de feiten boven tafel brengt en klimaatsignalen kan duiden, is daarom binnen dat kader onmisbaar. Ook voor de financiële wereld, zoals Dim al even schetste.’ 

 Ambitie verzekaars en KNMI: de maatschappij behoeden voor schade 

‘Zo hebben ook verzekeraars dezelfde ambitie, want zij ervaren veel schade als gevolg van extreem weer door klimaatverandering. Niet voor niets gaan het KNMI en het Verbond van Verzekeraars samenwerken om schade als gevolg van extreem weer te reduceren. Daarin hebben we dezelfde ambitie: de maatschappij behoeden voor schade’, vervolgt Rubert. ‘Dat bereiken we onder meer door eerder te kunnen waarschuwen voor extreem weer. Bij het voorspellen van deze weersverwachting kunnen we steeds meer gebruikmaken van technische mogelijkheden om extreem weer aan te kondigen. Denk dan aan de inzet van AI, supercomputers en gerichte data-analyses. Ook de Klimaatmonitor, die in samenwerking met Wageningen University & Research, het KNMI, en Climate Adaptation Services volgende maand wordt gepresenteerd, is daar een mooi voorbeeld van. Deze monitor combineert gegevens over droogte, hitte, extreme neerslag en natuurbranden met de gegevens van verzekeraars. De monitor moet zo inzicht geven in de impact van weersgebeurtenissen op de schade in Nederland. Waar het vooral om gaat is dat we gezamenlijk het juiste handelingsperspectief inzetten om schade te voorkomen. Dat gaat van groot naar klein. Dus bijvoorbeeld ook naar zoiets praktisch als afspraken maken met verzekeraars dat bij een hagelbui auto’s gratis in een parkeergarage gestald mogen worden om kostbare schade zoveel mogelijk te voorkomen.’ 

 Snelheid versus wetenschap

Dim: ‘En het blijft een lastig spanningsveld, want na een extreem weersevent wil iedereen zo snel mogelijk weten of dit daadwerkelijk met klimaatverandering te maken had. Maar goed wetenschappelijk onderzoek kost tijd en daarin wil je liever geen concessies doen. We proberen hoe dan ook steeds de juiste balans te vinden tussen snelheid en wetenschap. Samenvattend kunnen we stellen dat blijven praten over klimaatverandering pure noodzaak is. Het doen van wetenschappelijk onderzoek is urgenter dan ooit. Want hoe warmer het wordt, hoe extremer bepaalde weertypen worden, met name hittegolven, orkanen en extreme regenval. Dus het beperken van de opwarming van de aarde is echt prioriteit nummer één. En dan liefst ook zo snel mogelijk. Het publiek dat straks het event bezoekt heeft, zij het uit minder vanzelfsprekende hoek, ook volop raakvlakken met het klimaat. Er zullen immers fondsmanagers in de zaal zitten die te maken hebben met asset management van fondsen die nauw verbonden zijn met dit thema. Zelfs als we nu acuut zouden stoppen met de uitstoot van broeikasgassen, dan nog gaat de stijging van de zeespiegel en de opwarming van de aarde door. We zullen ons dus ook aan extremer weer moeten aanpassen. Hoe we nú omgaan met de beschreven uitdagingen, bepaalt hoe we er over 10 of 20 jaar voorstaan. En ook hoe het gesteld zal zijn met de financiële sector.’ Rubert: ‘Je ziet dat banken en verzekeraars, ook vanuit regelgeving, steeds meer (moeten) duiden hoe klimaatverandering van invloed is op hun risicomanagement. De financiële wereld meets science, zou je kunnen zeggen. Ook deze werelden komen steeds meer bij elkaar.’ 

Wilt u het Sustainable Finance & Climate Risk event op 16 en 17 september bijwonen, meldt u dan hier aan als deelnemer. Of download de brochure voor meer informatie.

Verder lezen?

Wilt u meer weten over het Sustainable Finance & Climate Risk event? Laat uw e-mail achter en ontvang de gehele brochure met het complete programma direct in uw mailbox.