Print:

Wat moeten IT-juristen anno 2019 weten en kunnen?

De ontwikkelingen in wet- en regelgeving en de razendsnelle technologische innovaties betekenen dat het werkterrein van IT-juristen voortdurend verandert. Welke expertise en skills zijn essentieel om up-to-date te blijven? Drie experts vertellen wat IT-juristen zeker moeten weten en kunnen.

Peter van Schelven | IIR

“In het vakgebied van de IT-jurist lag de focus vroeger overwegend op de techniek – van hardware en software tot netwerken – en de inbedding daarvan in organisaties. IT-juristen hebben tegenwoordig nog steeds veel te maken met IT-projecten en implementatietrajecten. Maar er ontstaan ook volledig nieuwe risico’s”, zegt Peter van Schelven, juridisch adviseur van BIJ PETER – Wet & Recht, IT-arbiter  en hoofddocent van de leergang IT-jurist van IIR.

Verder dan de voorpagina van de krant

De uitdagingen waarvoor IT-juristen nu staan, zijn dan ook divers en complex. Neem alleen al de technologische innovaties die een impact hebben op het werkveld van de IT-jurist. Van cloud computing en artifical intelligence tot blockchain en robotics – de implicaties zijn enorm. “Als IT-jurist hoef je geen ICT-expert te zijn, maar je moet wel meer dan oppervlakkig op de hoogte zijn van de ontwikkelingen”, zegt Hans Bos, National Technology Officer bij Microsoft. “Om de vergelijking met een krant te trekken: je moet de eerste drie bladzijden van de NRC lezen, niet alleen de voorpagina van De Telegraaf. Je moet namelijk wel de juiste vragen kunnen stellen en de passende kaders vinden.”

Joke Bodewits IIRJoke Bodewits, advocaat en Hoofd Privacy & Cybersecuritypraktijk bij Hogan Lovells, vult aan: “Je moet weten waar de pijnpunten zitten. Anders kan je geen kritische vragen stellen, of achterhalen welke handvatten er beschikbaar zijn. De uitdaging voor juristen is om het juiste kennisniveau te bereiken en vervolgens goed samen te werken met echte specialisten.”

Internationale en interne ontwikkelingen

De IT-jurist van nu moet – veel meer dan voorheen – alert zijn op internationale ontwikkelingen, benadrukt Van Schelven. “Los van de technisch-juridische kennis op het vlak van wet- en regelgeving en rechtspraak is een cruciale vraag: hoe zie je als IT-jurist je rol in relatie tot technologische ontwikkelingen en de business van je organisatie?”

Kennis over de interne bedrijfsprocessen wordt voor IT-juristen steeds belangrijker, zegt ook Roelien van Neck, partner bij Bird & Bird. “Omdat ICT ingrijpt op alle onderdelen van een onderneming, moeten IT- en bedrijfsjuristen steeds meer weten over bedrijfsprocessen en de technologieën die daarvan een integraal onderdeel zijn. Je moet weten wat ICT is en welke impact het heeft op verschillende interne processen. De IT-jurist is daarmee betrokken bij alle facetten van een organisatie. Van de websitehosting en administratiesoftware tot digitalisering en datamining.”

De juiste vragen (durven) stellen

Het werk van IT-juristen gaat veel verder dan de begeleiding en realisatie van contracten, benadrukt Van Schelven. “IT-juristen moeten steeds blijven nadenken over de haalbaarheid van wat in een contract wordt vastgelegd. Dat vraagt om het vermogen om nieuwe werkwijzen zoals agile te doorgronden. Maar ook van het vermogen om een beeld te vormen van de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van een ICT-project. Als een leverancier aanbiedt in drie maanden een Enterprise Resource Planning in te voeren, is dat dan realistisch? Je kunt nog zo’n mooi koopcontract opstellen, maar als de basis niet klopt dan is dat uiteindelijk niets waard. IT-juristen moeten daarom de juiste vragen kunnen én durven stellen.”

Een belangrijk aandachtspunt hierbij is volgens Bodewits om kennis over privacyrecht op een begrijpelijke manier te verwoorden. “De business moet kunnen begrijpen hoe de bescherming van persoonsgegevens in de praktijk werkt. Neem dataprotection impact assessments (DPIA). Volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) zijn organisaties verplicht om een DPIA uit te voeren als een gegevensverwerking waarschijnlijk een hoog privacyrisico meebrengt. Hoe bepaal je of er sprake is van een hoog risico? Welke soort DPIA kan je dan uitvoeren? Welke guidance biedt de toezichthouder hierbij?”, vat Bodewits enkele vragen samen die op het bord van IT-juristen liggen.

Ook Van Neck ziet dat IT-juristen voor de uitdaging staan om te werken aan intern draagvlak, bijvoorbeeld als het gaat om naleving van de wet- en regelgeving op het vlak van e-commerce. ” In tegenstelling tot veel andere IT-deelsectoren is e-commerce vergaand gereguleerd. Je hoort wel eens dat mensen de regels op het gebied van e-commerce maar saai vinden. Of onbelangrijk. Maar je kunt regelnaleving tot een voordeel van de organisatie maken en je daarmee onderscheiden van de concurrentie. Tegelijkertijd kunnen regelovertredingen je klanten kosten en de reputatie van de organisatie schaden. Dat zien we al aan de datalekken die regelmatig in het nieuws zijn.”

Ethiek als hot topic

Bos signaleert dat ethiek steeds prominenter op de agenda staat van IT-juristen en hun collega’s. “Wet- en regelgeving geeft aan wat er wel en niet mag. Maar het is nu een tijd waarin we nadenken of je iets wel of niet wílt. Dan gaat het veel meer over ethische afwegingen en maatschappelijke verantwoordelijkheden. Als organisatie kan je niet concurreren op compliance, want als je niet aan de regels voldoet dan ben je gewoon in overtreding. Maar je kunt wel concurreren op het nemen van verantwoordelijkheid – en daarover transparant zijn.”

Dat ethiek een hot topic is, blijkt wel uit het feit dat analist Gartner “digital ethics & privacy” tot een van tien belangrijkste strategische technologietrends voor 2019 heeft uitgeroepen. Bos: “Voor juristen is dat goed nieuws, want zij krijgen daarmee een rol als enabler die meedenkt over wat er kan vanuit de wet- en regelgeving én vanuit ethische overwegingen.”

Als IT-jurist je kennis en vaardigheden up-to-date houden? Volg dan de 8-daagse leergang IT-jurist van IIR.

Meer informatie?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure direct in uw mailbox.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten