Print:

Mag ik even jouw vaccinatiebewijs zien?

Kenneth Sleijpen , Privacy Officer (CIPP/E, US & CIPM)

LinkedIn profiel

Op 6 januari is Nederland eindelijk begonnen met het vaccineren tegen corona. Volgens velen is dit het begin van het einde van de crisis. De vaccinatie is niet verplicht, maar toch is dit mogelijk relevante informatie voor een werkgever. De werkgever moet immers een veilige werkomgeving creëren. Mag een werkgever een vaccinatiebewijs van de werknemer eisen? En hoe zwaar weegt het privacy belang van de werknemer bij het creëren van die veilige werkomgeving? Kenneth Sleijpen, Privacy Officer bij gemeente Sittard-Geleen geeft hierover zijn gedachten in deze blog.

Verbod uit de AVG

Verzoek van de werkgever om een vaccinatiebewijs te tonen is niet toegestaan. Dit is immers gevoelige gezondheidsinformatie en wanneer je deze vervolgens registreert is dit zeer problematisch. Het is verboden om bijzondere persoonsgegevens, zoals gezondheidsgegevens, te verwerken tenzij daar een rechtsgeldige uitzondering voor is. Sterker nog een werkgever mag niet vragen naar de gezondheid van de werknemer.

Toestemming van de werknemer

Een wettelijke uitzondering is de uitdrukkelijke toestemming. Uitdrukkelijke toestemming gaat gepaard met strenge voorwaarden. Zo moet de toestemming volledig ‘vrij’ zijn gegeven. Zowel de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) als de European Data Protection Board (EDPB) stellen dat vrije toestemming in de arbeidsrelatie bijna geen mogelijkheid is.

Hoe mooi de intentie van een baas ook is, er is altijd een machtsverhouding. Het is dan lastig voor een werknemer om helemaal ‘vrij’ toestemming te geven. Daarnaast is er nog geen absolute zekerheid dat vaccinatie een veilig werkplek garandeert. De noodzaak en proportionaliteit lijkt daarmee moeilijk te bewijzen. Dit zijn ook voorwaarden waaraan je moet voldoen als werkgever als je met toestemming wilt werken. Daardoor is er vooralsnog geen uitzondering mogelijk.

Voor het algemeen belang

In uitzonderlijke situaties kan het zijn dat de verwerking noodzakelijk is om redenen van algemeen belang op het gebied van de volksgezondheid. Dit kan een rol gaan spelen in de zorgsector, waarbij hier sneller argumenten voor te bedenken zijn. Zover zijn we nog niet. Hiervoor is meer tijd nodig om te zien of het vaccine echt die veilige werkplek kan garanderen. Daarbij moeten de rechten en vrijheden van werknemers goed worden beschermd.

Wat mag dan wel?

Werkgevers doen veel pogingen om de werkplek veilig te maken. Zo kwam op 13 januari 2021 een uitspraak waarin een werkgever gelijk kreeg toen een werknemer werd ontslagen wegens het niet dragen van een mondkapje. Hier weegt het belang van de werkgever zwaarder dan dat van de werknemer.

Er kan worden gepleit dat een werknemer iets meer moet dulden vanuit goed werknemerschap. Is bijvoorbeeld het tonen van een negatieve corona test een optie? In sommige sectoren is thuiswerken geen optie. Het tonen van een negatieve coronatest lijkt een geringe inbreuk op de lichamelijke integriteit tegenover het zwaarwegende bedrijfsbelang. Zo stelt bijvoorbeeld de Belgische privacy waakhond (Gegevensbeschermingsautoriteit) dat het in sommige situaties van groot belang is dat een medewerker zich laat testen, zoals bijvoorbeeld in de zorg, ondanks dat er (nog) geen wettelijke basis is.

Bovenstaande zal een gevoelig onderwerp blijven. Werkgevers moeten per situatie de juiste belangenafweging maken, maar de standaard blijft corona-proof werken of vanuit huis werken. De praktijk zal moeten uitwijzen wanneer het privacybelang minder zwaar weegt.

Conclusie

Het privacy belang weegt voor nu nog ontzettend zwaar in Nederland. De recente uitspraak over het niet dragen van een mondkapje lijkt ruimte te geven, maar hoeveel moet nog blijken. Voor nu dient de werkgever zich te richten op corona-proof werken zonder kennis van vaccinaties onder het personeel. Het verwerken van gezondheidsgegevens, zoals een vaccinatie bewijs, is in elk geval niet toegestaan.

Meer weten over privacy op de werkvloer en actuele ontwikkelingen? Volg dan de Actualiteitenreeks Dataprotectie, privacy & technologie

Meer informatie?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure Dataprotectie, Privacy & Technologie direct in uw mailbox.