Print:

Duurzame verandering van de maakindustrie: bedreiging of kans?

Martijn Overgaag, Director Ecofys – A Navigant Company

LinkedIn profiel

Vlak voor de zomer is het Voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord gepresenteerd. De opgave voor de industrie is om in 2030 49% minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Voor 2050 heeft de industrie zich tot doel gesteld bijna geen broeikasgassen uit te stoten en tegelijkertijd de concurrentiepositie te waarborgen. Dit is in lijn met doelstellingen voor de hele Nederlandse samenleving.

Dit is geen geringe opgave. Daar zijn alle partijen het over eens. Technisch lijkt het mogelijk te zijn, er zijn ideeën genoeg. De grote vraag is wat de beste marsroute is, want daar zijn de partijen aan de tafels het nog niet over eens. Deze vraag gaat niet alleen over hoe deze transitie te financieren, maar ook over wat van uit sociaal en politiek oogpunt wenselijk is. Het plan is om in het najaar antwoorden te vinden op deze vragen.

Vooravond van grote veranderingen

Wat het Klimaatakkoord eens te meer duidelijk maakt is dat de maakindustrie aan de vooravond staat van grote veranderingen. Materiaalketens moeten gesloten worden, emissies beperkt, de energievoorziening verduurzaamd. Digitalisering zal een steeds grotere rol gaan spelen. De verwevenheid tussen energiesector en industrie zal nog sterker worden dan het nu al is. Het Klimaatakkoord geeft hier al enkele voorbeelden van, zoals elektrificatie, biomassa en groen gas, geothermie, gebruik van restwarmte en waterstof.

Circulaire economie

De industrie zal naast aanpassing van de huidige productieprocessen ook de waardeketens onder de loep moeten nemen. De circulaire economie vraagt erom dat grondstofketens worden gesloten. Dit kan alleen met slim productontwerp, zodat recycling eenvoudiger wordt. Daarnaast komen er andere grondstoffen op de markt, bijvoorbeeld uit biobased materials, en hiermee ook andere spelers.

Wij zien al veel grote bedrijven reageren op deze veranderingen. Er is veel aandacht voor aanpassing van productieprocessen, getuige ook het aantal projecten ingediend voor het Klimaatakkoord. Dit is een lastig proces, en nog maar het begin. Veel interessanter, zeker vanuit het marktperspectief, zijn de kansen die de veranderingen bieden voor bestaande en nieuwe industrie.

Vermindering van eigen emissies

De vermindering van emissies door het aanpassen van productieprocessen kost geld. De meningen verschillen over hoeveel geld dat kost. Dat hangt onder meer af van aannames over bijvoorbeeld de kosten en beschikbaarheid van duurzame energie en de snelheid waarmee technieken zich ontwikkelen. De hoop is dat de Nederlandse industrie door deze verandering uiteindelijk wereldwijd competitief zal blijven, maar dat hangt natuurlijk ook af van wat de rest van de wereld doet.

Een global level playing field – dezelfde regels voor alle industrie wereldwijd – wordt daarom als een vereiste door de industrie op tafel gelegd. Begrijpelijk, het gaat om ingrijpende beslissingen. Helaas creëert dit ook een impasse die we ons eigenlijk niet kunnen veroorloven. Willen we doelstellingen halen, dan moeten we snel beginnen met de reductie van de emissies.

Verminderen van emissies van anderen

De industrie hoeft niet te wachten. Er ligt een grote kans voor de maakindustrie om oplossingen te ontwikkelen voor andere sectoren te helpen hun emissies terug te brengen. Er ontstaan nieuwe markten, waar de industrie al op inspeelt. Graag geef ik enkele voorbeelden.

  • Elektrisch rijden vraagt om tal van nieuwe producten, zoals elektrische laadpalen en componenten voor de elektrische auto’s. De electro-technische industrie heeft deze al jaren geleden onderkent en komt met innovatieve producten. Ook de staalindustrie innoveert haar producten om lichtgewicht componenten te kunnen leveren voor de auto-industrie of speciale staalsoorten met betere electro-magnetische eigenschappen voor hoog-rendements elektromotoren. De chemische industrie ontwikkelt bijvoorbeeld nieuwe materialen voor de auto-industrie en beter afbreekbare plastics.
  • In de veeteelt wordt geëxperimenteerd met nieuwe voedingstoffen, ontwikkeld door de chemische en voedingsindustrie, die de methaanemissies van runderen omlaag kan brengen.
  • Technologieleveranciers investeren in bijvoorbeeld de ontwikkeling van efficiëntere warmtepompen en in organic rankine cycles, die restwarmte kunnen omzetten in elektriciteit.
  • Ammoniakproducenten onderzoeken welke rol ammoniak kan spelen in de toekomstige energievoorziening als opslag- en transportmedium.

Dit is nog maar het topje van de ijsberg. Er zijn nu al veel meer mogelijkheden en er zullen nog veel meer kansen ontstaan als de andere sectoren hun klimaatacties gaan uitvoeren. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd.

Kansen voor de industrie

Het effect van deze acties is dat emissies in de volle breedte van de samenleving omlaag kunnen worden gebracht. Het is lastig om vast te stellen wat de bijdrage van de industrie is, want dit is een gezamenlijk actie van veel partijen. En zo moet het ook zijn. Als we een nul-emissie samenleving willen, moeten we niet in sectoren denken, maar als een geheel. En dat de maakindustrie hier een grote rol ik kan spelen staat buiten kijf. Er liggen hier grote kansen, het is aan de industrie om ze ook te pakken.

Bent u benieuwd welke kansen er liggen voor uw business? Sluit aan bij het Congres CO2-Neutrale Industrie van IIR op 9 oktober en hoor welke samenwerkingen en investeringen nodig zijn om de transitie naar CO2-neutraal produceren te maken. Bekijk het programma of sluit direct aan.

Martijn Overgaag, Director van Ecofys – A Navigant Company –  is één van de sprekers op 9 oktober, waar hij zijn visie deelt over carbon pricing: doekje voor het bloeden of wondermiddel? Meer weten wat Navigant voor u kan betekenen in de energietransitie? Klik dan hier.

CO2-Neutrale industrie | IIR

 

Meer informatie?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure direct in uw mailbox.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten