Print:

Dit moeten juristen weten over risicomanagement en leiderschap

Lynsey Dubbeld , Contentstrateeg

LinkedIn profiel

Het juridische advies van nu en straks draait om veel meer dan de juridische inhoud. Minstens zo belangrijk is dat het advies aansluit bij de doelen van de organisatie. Daarom kunnen juristen eigenlijk niet zonder bedrijfskundige kennis, vertellen Rob Blomme van Nyenrode Business Universiteit en Gerrit Jan van den Brink van Standard Life International.

Tegenwoordig heeft de kwaliteit van een juridisch advies niet alleen te maken met de juridische inhoud. Natuurlijk moet een advies juridisch kloppen. Maar het advies moet ook aansluiten bij het – steeds veranderende – speelveld van de organisatie of opdrachtgever. Zodat een advies daadwerkelijk een bijdrage levert aan de doelstellingen van de business. Van juristen wordt dan ook steeds meer verwacht dat ze strategisch van toegevoegde waarde zijn, commercieel inzicht hebben en effectief leiderschap tonen.

Bestuurlijke kaders

“Voor juristen is het heel belangrijk dat zij de juridische en bestuurlijke kaders kennen van de organisaties waar ze werken. Dat vraagt om een goed inzicht in de functionaliteiten van het bestuur van een organisatie of onderneming”, zegt Rob Blomme, hoogleraar aan Nyenrode Business Universiteit en een van de docenten van de nieuwe collegereeks Bedrijfskunde voor juristen. “Bedrijfskundigen houden zich bijvoorbeeld bezig met winstmaximalisatie door de productie en verkoop van producten en diensten. Kennis hierover maakt juristen duidelijk hoe een organisatie werkt en welke menselijke dimensies daarbij spelen. Daarmee kunnen ze rekening houden om hun adviezen overtuigender te maken.”

In de zevendaagse collegereeks Bedrijfskunde voor juristen delen topdocenten van Nyenrode Business Universiteit en IIR actuele inzichten uit de wetenschap en (juridische) praktijk. Naast juridisch inhoudelijke actualiteiten komen ook thema’s aan bod zoals digitale transformatie, reputatiemanagement, corporate governance en ethiek, en de besluitvorming op bestuurlijk niveau.

Risico’s managen

Hoe heb ik als jurist te maken met risicomanagement? Hoe gaan mijn klanten met financiële, operationele en strategische risico’s om? Dat zijn de kernvragen waarop Gerrit Jan van den Brink, Chief Risk Officer van Standard Life International, een antwoord geeft in zijn college over strategisch risicomanagement. “Een jurist kan in een contract heel goed regelen dat bepaalde risico’s door contractpartijen gedragen worden. Daarmee verplaatst het risico zich naar een externe partij. Maar dan is het wel belangrijk dat die partij niet failliet gaat als het risico zich voordoet. Anders wordt de organisatie alsnog door een kredietrisico getroffen. Bovendien kan je een risico soms wel overdragen aan een andere partij, maar raak je de consequenties niet kwijt door outsourcing of een disclaimer. Denk aan reputatierisico’s. Risicomanagement is altijd risico’s ruilen.”

Blomme, die onderzoek doet naar psychologische, sociologische en institutionele aspecten van organisatiegedrag, verzorgt in de collegereeks Bedrijfskunde voor juristen een masterclass over effectief leiderschap. “In essentie is het management erop gericht om mensen het gewenste gedrag te laten vertonen. De technische infrastructuur van een organisatie is daarop van invloed. Maar minstens zo belangrijk is hoe mensen omgaan met hun taken en verantwoordelijkheden. Juristen baseren hun adviezen doorgaans op feitelijkheden uit de wet- en regelgeving. Maar dat komt niet altijd overeen met de prioriteiten en visies van het management.”

Empathie en creativiteit

Samenwerking is een van de bedrijfskundige thema’s waarover Blomme zijn inzichten deelt. “Waarom gaan mensen samenwerken? Hoe kan het management samenwerking tot stand brengen? Het is belangrijk dat juristen snappen hoe samenwerking conflicten kan voorkomen en hoe een gemeenschappelijk waardenkader de samenwerking versterkt. Juristen die begrijpen hoe het leiderschap van managers van invloed is op de samenwerking op de werkvloer, kunnen bovendien zelf ook de overtuigingskracht en acceptatie van hun adviezen vergroten.” Blomme helpt deelnemers aan zijn college om hun individuele leiderschapsstijl te ontdekken en op verschillende niveaus in een organisatie te communiceren. Empathie en creativiteit zijn bijvoorbeeld kenmerkende eigenschappen van effectieve leiders.

De juiste vragen stellen

Van den Brink benadrukt het belang van analytische vaardigheden. “Risicomanagement draait om het in beeld brengen van risico’s en het toepassen van de juiste methodes om die te verminderen. Daarom moeten juristen bijvoorbeeld risicomodellen en calculaties kunnen beoordelen. Als een risico wordt ingeschat op 1 op 10.000, wat doe je daar dan mee? Wat bepaalt de schadehoogte? Hoe rapporteer je over het juridische risico? Hoe maak je als jurist de risico’s beheersbaar? Niet alle risico’s kan je contractueel afdoen.”

Met basiskennis over bedrijfskundige onderwerpen zoals risicomanagement kunnen juristen de juiste vragen stellen, zegt Van den Brink. “Juristen moeten vragen stellen om het risico helder te krijgen en tot een goed doordachte en onderbouwde afweging te komen van de mogelijkheden om daarmee om te gaan. Het is ook belangrijk dat juristen zich daarbij bewust zijn van de grenzen van contract- en aansprakelijkheidsrecht. Wanneer is het voor de onderneming eigenlijk nog zinvol om een contract aan te gaan? In hoeverre kan je risico’s bij de tegenpartij neerleggen? Welke restrisico’s wil je accepteren?”

Theorie én praktijk

De docenten van de collegereeks Bedrijfskunde voor juristen werken aan onderzoeksinstituten, maar hebben ook jarenlange praktijkervaring. Zo is hoogleraar en vice-decaan Blomme ook consultant, trainer en coach. “Aan de hand van de theoretische kennis uit de bedrijfskunde werken we in het college gezamenlijk dilemma’s en problematieken uit de praktijk uit. Deelnemers brengen daarvoor hun eigen casussen in. Leren doe je nu eenmaal het beste door zelf aan de slag te gaan.”

Van den Brink presenteert in zijn college diverse handreikingen, raamwerken en voorbeelden uit de praktijk. “We kijken bijvoorbeeld naar manieren waarop risico’s worden berekend. Niet om tot in detail aan het rekenen te gaan. Maar wel om een gevoel te krijgen bij wat er achter al die ingewikkelde formules schuilgaat.”

Andere bril

“Kijk met open ogen naar risico’s, schat risico’s goed in en let op dat maatregelen de risico’s ook daadwerkelijk verminderen”, zegt Van den Brink over de boodschap die hij juristen zeker wil meegeven. “Je kunt risicomanagement overdrijven. Als risico’s bijvoorbeeld zodanig zijn verlegd naar een tegenpartij dat die failliet gaat, dan is dat uiteindelijk geen goede risicobeheersing.” Ook de risico’s in de juridische (advies)markt brengt Van den Brink onder de aandacht. “Als de Hema een standaard testament aanbiedt, wat betekent dat dan voor de markt waarop notarissen opereren? Hetzelfde kan je je afvragen over de impact van veranderingen in de inkomstenbelasting op belastingconsulenten. Vraag je dus steeds af: wie kan er in mijn werkveld disruptive zijn?”

Blomme hoopt dat juristen hun eigen organisatie eens met andere ogen gaan bekijken. “Door vanuit het perspectief van de sociale wetenschappen en arbeidspsychologische naar de dagelijkse werkelijkheid te kijken, zie je pas echt de mechanismen van samenwerking, macht en leiderschap die van invloed zijn op het juridische werk.”

 

Alle bedrijfskundige kennis opdoen die juristen nodig hebben om voorbereid te zijn op de uitdagingen van nu en straks? Volg de collegereeks Bedrijfskunde voor juristen van Nyenrode Business Universiteit en IIR.

Meer informatie?

Download de brochure en ontvang de brochure direct in uw mailbox.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten