Print:

De waarde van datavisualisatie (maar let niet op Trump)

Jasper Bakker, Freelance ICT & internet-journalist

LinkedIn profiel

De mens is een visueel dier. Onze aandacht valt beter te vangen met beeld en ons brein is zo beter te voeden met complexere informatie. Dit geldt zo ook voor de huidige president Trump – “I don’t need 200-page reports on something that can be handled on a page – I like bullets or I like as little as possible’’. De kritische vraag hierbij is: hoe valt er dan toch zicht te krijgen op complexe informatie met veelal grote hoeveelheden data? De titel zegt het eigenlijk al, dit is kracht van datavisualisatie.

Het visuele vermogen van de mens om veel en diverse data tot zich te nemen, werkt grotendeels onbewust. Ons brein weet visuele input efficiënt te verwerken en ook automatisch te koppelen aan andere informatie. Denk maar aan het vinden van een sleutelbos in een keukenla vol troep, waar NWO-onderzoeker Ronald van den Berg jaren terug al onderzoek naar heeft gedaan.

Beeld is beter dan tekst

Van den Bergs onderzoek heeft zich gericht op de neurale basis voor visueel zoeken, waarbij ook half verborgen objecten toch goed en snel gevonden worden. Vele wetenschappers hebben andere aspecten van de visuele kracht van informatie-input diepgaand onderzocht. Het is al lang bekend dat datavisualisatie een krachtig middel is om informatie effectief over te dragen.

Datavisualisatie is het in beeld vangen en verduidelijken van data. Dit kan in kaarten, grafieken, diagrammen, infographics, en andere vormen van visuele representatie. Daarmee valt informatie sneller en beter door mensen te verwerken dan dat zij grote spreadsheets en lijvige rapporten door moeten spitten. Beeld overtroeft tekst.

Eigenlijk valt datavisualisatie wel te zien als de moderne, ICT-gefaciliteerde uitvoering van visuele communicatie. Menselijke communicatie is namelijk niet alleen maar met elkaar praten door woorden te gebruiken. Ook (bewuste) gebaren en (onbewuste) lichaamshouding spelen mee. Vaak zijn die visuele aspecten van communicatie cruciaal voor het goed begrijpen – en ook onthouden – van de gecommuniceerde informatie.

Finance voorop

In de digitale wereld lijkt data, in enorme hoeveelheden, het allerbelangrijkste te zijn. De financiële wereld vervult hierin een voorname rol. Banken bevonden zich onder de eerste organisaties die zich met computers, data-opslag en vervolgens data-analyse bezig gingen houden. Deels omdat zij het budget hadden voor de vroege, peperdure computers. Maar ook deels omdat zij al met veel data werkten en daar de potentie in zagen.

Tegenwoordig zien veel meer organisaties het belang van data: Big Data, data analytics, data als het nieuwe goud, of nee data als de nieuwe olie waar de hele wereld op draait. Een voornaam risico hierbij is echter dat we kunnen verdrinken in al die data. Maar al te veel organisaties storten zich gretig op datavergaren, met de gedachte dat meer altijd beter is. Alleen verliezen zij uit het oog dat data ook begrepen moet kunnen worden. Zij dreigen dan datarijk maar inzichtarm te worden, waarschuwt Big Data-expert en -auteur Bernard Marr.

Hoe valt er dan toch zicht te krijgen op complexe, alsmaar uitdijende en oh zo waardevolle data? Door er letterlijk zicht op te geven: met datavisualisatie. De financiële wereld heeft hierin weer een pionierende rol te vervullen. Het visueel weergeven van data voor de juiste mensen, op de juiste tijd stelt hen in staat om inzichten op een effectieve manier op te doen.

Inzet is belangrijker dan tool

Marr heeft recent het belang van datavisualisatiesoftware belicht en daarbij een aantal tools kort op een rijtje gezet. Zijn selectie is echter één van de vele lijsten van gevarieerde pakketten, programma’s en online-diensten voor datavisualisatie. De keuze is reuze. Belangrijker nog dan de gebruikte hulpmiddelen – die immers slechts middelen zijn en hulp bieden – is de inzet van datavisualisatie.

Voor wie en wanneer wordt welke data geselecteerd om welke materie over te dragen? Neem het complexe, politieke onderwerp van ‘gerrymandering’ in de Verenigde Staten. (De Nederlandse term kiesrechtgeografie maakt al wat duidelijker waar het over gaat.) Over ‘gerrymandering’ vallen lijvige artikelen te lezen, die de tijd en moeite zeker waard kunnen zijn. Voor vlot overzicht en dus begrip van de kern van de zaak valt beeld te prefereren. Om misschien daarna alsnog dieper in teksten, rapporten en spreadsheets te duiken.

Te complex versus te simpel

De complexiteit, fijnmazigheid en onderlinge verbondenheid van financiële data kan nog veel meer profiteren van datavisualisatie. Daarmee valt namelijk te komen tot kenniscommunicatie, in plaats van slechts cijferbrij-presenteren. Taaie jaarrekeningen zijn te upgraden van ongelezen stukken tot informerende en zelfs overtuigende documenten. Saaie finance presentaties kunnen overzichtelijke en zelfs inspirerende sessies worden.

Maar pas wel op voor de valkuil van te ver gaande simplificatie. Houdt bij datavisualisatie niet alleen de doelgroep voor ogen, maar ook het belang van de visueel gepresenteerde materie. Zo eist de Amerikaanse president Donald Trump dat zijn dagelijkse inlichtingenbriefings korter en vol ‘killer graphics’ moeten. Trump staat namelijk niet bekend als toegewijd lezer en is met beeld beter te informeren dan met vele pagina’s tekst.

Trump: “You know, I’m, like, a smart person. I don’t have to be told the same thing in the same words every single day for the next eight years. 

Echter, datavisualisatie is net als ‘gewone’ communicatie een kunst. Wanneer datavisualisatie niet op kundige manier wordt toegepast, dreigen subtiele details weg te vallen. Zo was de reactie van Barack Obama op Trump zijn uitspraak ”If you’re not getting the detailed perspective, then you are flying blind ”. Datavisualisiatie is één, maar hoe kun je waardevolle informatie overbrengen zonder onnodige details over het hoofd te zien?

Haal waarde uit datavisualisatie

Bespaar net als Trump tijd op dagelijkse meetings en leer hoe je cijfers effectief, overtuigend en volledig kunt communiceren met behulp van heldere visualisaties. Bekijk de opleiding Datavisualisatie voor Financials.

 

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten