Print:

Zo wordt de Chief Data Officer de business strateeg voor datagedreven organisaties

Barbara Peruskovic, Data Governance Advisor & Ronald Damhof, Enterprise Data Architect ,

LinkedIn profiel

De Chief Data Officer (CDO) is een relatief nieuwe functie. Wat staat (aankomende) CDO’s te doen om organisaties echt datagestuurd te maken? Barbara Peruskovic van Data Coase en Ronald Damhof, werkzaam bij de Belastingdienst, vertellen over de trends, issues en do’s & dont’s.

De Chief Data Officer (CDO) en de CDO office vervullen een spilfunctie in de ontwikkeling en uitvoering van de datastrategie van hedendaagse organisaties. Als strategisch business partner staat de CDO aan de lat om de transformatie naar een datagestuurde organisatie te ondersteunen.

Het belang van data begrijpen en erkennen

“In veel organisaties is de technologie sterk leidend: er wordt vooral gekeken naar wat er technisch mogelijk is om data te verzamelen, combineren en integreren. Maar de controle op een verantwoorde omgang met alle data is essentieel, vooral als er tot een persoon herleidbare gegevens aan te pas komen”, zegt Ronald Damhof. Hij heeft meer dan twintig jaar ervaring met Enterprise, Informatie en Data Architectuur. Hij werkte zes jaar voor De Nederlandse Bank en is momenteel enterprise architect bij de Belastingdienst, docent aan Nyenrode Business Universiteit en docent van de IIR-leergang Chief Data Officer.

“Data is alomtegenwoordig, technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en op allerlei plekken in de organisatie maken medewerkers gebruik van datatechnologie”, signaleert Damhof. “Dat levert vaak heel veel op, maar creëert ook risico’s. Worden persoonsgegevens in overeenstemming met de wet verwerkt? Hoe integreren we een verantwoord datagebruik in onze werkprocessen? Is onze data een goede herleidbare en transparante afspiegeling van de werkelijkheid, of ontbreekt er contextuele informatie? Hebben we een by design proces dat de kwaliteit van data verbetert? De CDO zet de architectuur neer om dergelijke vraagstukken te regelen.”

Cultuur wordt een steeds crucialere factor voor het succes van de datastrategie, vult Barbara Peruskovic aan. Ze is data governance adviseur van Data Coase en hoofddocent van de leergang Chief Data Officer. “Tot voor kort was de transformatie naar datagedreven organisaties sterk gericht op analytics en innovatie, een met name technologisch perspectief. Nu dringt steeds meer het besef door dat voor de efficiënte toepassing van data in de organisatie een goed intern en wezenlijk begrip van de wereld van data noodzakelijk is. De business moet het belang van data begrijpen en erkennen. Een directie kan zeggen: we willen datagedreven worden. Maar wat bedoel je daarmee? En beschikt de organisatie wel over de juiste cultuur om de ambitieuze doelstelling te realiseren? Een CDO moet de organisatie meekrijgen in de verandering naar datagestuurd werken en een datacultuur ontwikkelen.”

Datacultuur als startpunt

Omdat de organisatiecultuur een voorwaarde is voor het succes van de CDO, start de achtdaagse leergang Chief Data Officer van IIR met een module over datacultuur. Peruskovic neemt de deelnemers mee in de veranderingen die nodig zijn om een datacultuur te borgen en een datateam samen te stellen. Wat is de gepaste datacultuur en welke acties heeft de CDO daarvoor te ondernemen?

De leergang Chief Data Officer geeft (aankomende) CDO’s alle expertise en ondersteuning om de transformatie naar een datagedreven organisatie te faciliteren, data als een strategische asset neer te zetten en data een onderdeel te maken van de business strategie. De specialisatie-opleiding is ontwikkeld voor professionals die verantwoordelijk zijn (of worden) voor het verzamelen, uitwisselen en gebruiken van data binnen de organisatie, en voor professionals die zich op het terrein van data verder willen ontwikkelen. De lesstof is ook relevant voor onder andere senior data managers, Chief Information Officers, enterprise architecten, Chief Risk Officers, hoofden business analytics en professionals die onderdeel (gaan) uitmaken van een CDO office. De modules worden verzorgd door toonaangevende specialisten en ervaren CDO’s. Naast de praktisch toepasbare theorie komen er actuele cases aan bod, bijvoorbeeld van Aegon, RVO en PGGM.

Innovatie versus governance

“Een grote uitdaging is om een balans te vinden tussen de drang naar innovatie en dat tegelijkertijd op een beheerste wijze te doen “, zegt Damhof over de actuele issues en opgaven voor (aankomende) CDO’s. De balans verschilt per organisatie en vereist een bewuste strategische keuze. “Een organisatie kan hele mooie dingen doen met data, maar het moet wel goed georganiseerd worden. Er spelen allereerst natuurlijk aanzienlijke risico’s, zoals negatieve publiciteit als er iets fout gaat. Daarnaast heeft een prudente omgang met data een competitief voordeel: daarmee laat je als organisatie zien dat je betrouwbaar bent. De CDO staat voor de opgave om de governance vorm te geven, en daarbij de ethische en wettelijke kaders voor het gebruik van data neer te zetten. Hoe kunnen we innovatief zijn én verantwoord omgaan met data?”

Het beïnvloeden van de perceptie van data binnen de organisatie is volgens Peruskovic een ander belangrijk thema voor CDO’s en de CDO office. “Hoe denken mensen eigenlijk over data? Niet iedereen is gek op data, of begrijpt wat een datagedreven aanpak betekent voor het dagelijkse werk – of het nu een manager is, of een medewerker aan een servicebalie. Een juiste perceptie van data is een voorwaarde voor gedragsverandering.” Damhof vult aan: “Organisaties zijn gewend om assets te managen, maar data wordt nog niet overal gezien als een strategische asset. Verschillende professionals zijn bezig met allerlei soorten gegevens – dat vraagt om de centrale regie vanuit de CDO.”

Op de zeepkist

“Een CDO is noodzakelijkerwijs een verbinder: je moet nu eenmaal zorgen dat data alle bedrijfsprocessen op de juiste manier ondersteunt en daadwerkelijk waarde toevoegt aan de gehele organisatie”, zegt Peruskovic over de expertise en skills die CDO’s nodig hebben. “De CDO is een professional met een brede blik die verschillende disciplines overziet en de inzet van data kan linken aan HR, finance en andere afdelingen.”

Een CDO moet ook op een zeepkist durven staan en een overtuigend verhaal brengen, vindt Damhof. “Natuurlijk is het belangrijk om te weten hoe data zijn gerelateerd aan de strategische doelstelling van de organisatie, maar je moet ook kunnen aantonen hoe de datastrategie samengaat met innovatie. Waar staan we nu, wat lukt er nog niet en wat is er nodig om onze doelen te bereiken? De transformatie naar een datagedreven organisatie is een veranderproces dat vraagt om sterk leiderschap. Als je het verhaal over de ambities van de organisatie en de bijdrage van data daaraan goed kunt overbrengen, dan krijg je de ruimte om de zaken te gaan regelen.”

Gereedschapskist

Hoe vergroten CDO’s hun impact en opereren ze effectief? “Focus niet op één ding, maar ontwikkel een holistische blik. Kijk niet alleen naar technologie, analytics en intelligence, maar ook naar governance, strategie, cultuur en ethiek”, adviseert Peruskovic. “Wees open minded en gedreven om steeds bij te leren. De wereld van data verandert heel snel en is bovendien nog heel erg jong, dus je moet als CDO snel kunnen schakelen en adaptief zijn. De wendbaarheid van professionals wordt wel eens omschreven als agile, maar het gaat in feite om resilience: je kunnen aanpassen op een manier waarop je profiteert van veranderingen.”

“Je moet als CDO eigenlijk een soort dwarsdoorsnede van de gereedschapskist van data in huis hebben. Je hoeft niet elke technologie op het terrein van data analytics en business intelligence tot in detail te kennen”, vult Damhof aan. “Sterker nog, de CDO moet zich niet verliezen in de uitvoering van allerlei projecten met innovatieve technologie. Het gaat om visie, communicatie, gedrag en cultuur. Cultuur heeft een leider nodig. De CDO is als geen ander in staat om de datastrategie tot in de vezels van de organisatie te laten doordringen.”

“Vergeet niet om je collega’s – op de werkvloer én op directieniveau – mee te nemen in de veranderingen die je voor ogen hebt”, zegt Peruskovic. “Technologische toepassingen worden nooit een succes als er geen draagvlak voor is. De directie moet goed zijn doordrongen van wat je kunt bereiken met data. Maar de werkvloer moet goed zijn betrokken bij de implementatie van de datastrategie.” Damhof voegt toe: “Data gaat in feite niet over technologie maar over mensen. Goede mensen zijn daarom essentieel voor een succesvolle datastrategie. Dat betekent ook dat de CDO de juiste mensen om zich heen nodig heeft, die expertises aanvullen en ideeën versterken.”

 Bent u aan zet om de transformatie naar een datagedreven organisatie te faciliteren en versnellen? Volg dan de leergang de achtdaagse leergang Chief Data Officer van IIR.

Verder lezen?

Laat uw e-mail achter en ontvang de brochure: Leergang Chief Data Officer direct in uw mailbox.