Print:

Als BRZO-bedrijf kunt u risico’s niet uitroeien, een crisisteam kan ze wel opvangen

Redactie IIR , Trainingen & Conferenties

LinkedIn profiel

Met welke reële risico’s heeft uw bedrijf te maken? Seveso 1976. Een ongeval zo groot, dat er een Europese richtlijn voor werd opgericht om dit nooit meer te laten plaatsvinden. Grote ongevallen zoals Bhopal 1984 zijn voor iedere organisatie een schrikbeeld. Bij de combinatie van woorden ‘crisis’ en ‘BRZO’ zullen veel mensen in Nederland direct denken aan een incident met gevaarlijke stoffen, dat snel zware gevolgen kan hebben. Maar op welke scenario’s moet u zich allemaal voorbereiden om een incident te voorkomen? Lees verder over de inzichten in crisismanagement van het Instituut voor Veiligheid en Milieu (IVM).

Diverse risico’s waar een BRZO-bedrijf rekening mee moet houden

Niet alleen is er het risico op een ongeval met gevaarlijke stoffen. Een BRZO-bedrijf kan ook het slachtoffer worden van een hacker, IT-uitval, stroomonderbreking of een ander incident. Vanwege deze risico’s moeten BRZO-bedrijven aan strenge regels voldoen. Dit wordt door de Inspectie SZW nauwlettend in de gaten gehouden en zorgen crisisteams dat zij goed voorbereid zijn op het moment dat het wél mis gaat.

Er zijn zoveel verschillende scenario’s denkbaar dat een crisisteam haast wekelijks een scenario zou kunnen oefenen. En zelfs dan weet u nog niet zeker of u op ieder mogelijk risico voorbereid bent. Had uw crisisteam bijvoorbeeld vóór 2020 een scenario met een langdurige pandemie geoefend?

Voordat u echter uw crisisteam allemaal oefeningen laat doen, moet u eerst weten wat de juiste scenario’s zijn om te oefenen. Wat zijn reële risico’s voor uw bedrijf?

Inzicht in de cijfers van incidenten 2020

Ondanks preventieve maatregelen vinden er namelijk toch nog incidenten plaats. Zo zijn er in 2020 1836 ongewone voorvallen geregistreerd door BRZO-plichtige bedrijven uit Nederland (volgens overheidsrapport “Staat van de veiligheid BRZO- bedrijven 2020”).
Ongewone voorvallen zijn incidenten met potentieel verregaande gevolgen voor het milieu en de omgeving, bijvoorbeeld een brand of een lekkage van gevaarlijke stoffen. De meldingen in 2020 zijn te verdelen in deze categorieën;

  • Lekkages of emissies naar lucht, bodem of oppervlaktewater, 56%
  • Fakkelen, 13%
  • (on)geplande installatiestops / onderhoud, 10%
  • Brand, 7%

Gelukkig zijn dit geen grootschalige rampen geworden met ernstige schade voor mens en milieu. Dit overzicht bewijst echter wel dat ondanks het harde werk van bedrijven om veilig te werken en aan hun BRZO-verplichtingen te voldoen, er nog altijd incidenten voorkomen.

Oorzaken van incidenten in 2020

De Inspectie SZW heeft verschillende incidenten geanalyseerd om de oorzaak te kunnen achterhalen en schrijft daarover het volgende;

“Aan de incidenten lagen verschillende directe oorzaken ten grondslag, waarbij vooral menselijke fouten en materiaalverzwakking (waaronder corrosie en erosie) relatief vaak voorkwamen. Bij de zeventien onderzochte incidenten ging het op verschillende onderdelen in het proces en de uitvoering mis. Naast het verzwakt raken van materialen, waren chemische processen niet goed onder controle waardoor deze niet als verwacht liepen wat niet op tijd werd ontdekt en hersteld. De noodmaatregelen waren daarbij vaak niet of niet goed ingevoerd.
Bij zes incidenten had een aanvullende noodmaatregel het incident nog kunnen voorkomen. Deze noodmaatregelen waren voornamelijk niet of niet adequaat geïmplementeerd.”
Uit deze citaat worden een paar aspecten duidelijk. Enerzijds kan de onderhoud beter, zodat eerder op materiaalverzwakking kan worden ingespeeld. Anderzijds komen veel incidenten voort uit menselijk falen. Zelfs in deze tijd van digitalisering, zal er toch altijd een mens aan te pas komen. Zolang er mensen op de werkvloer zijn, zullen er fouten gemaakt worden.

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen, maar uit het incidentenonderzoek komt duidelijk naar voren dat een crisis in een klein hoekje zit en dat menselijke fouten een belangrijk restrisico blijven.

Op het moment dat het toch misgaat, is het van belang dat uw crisisteam staat als een huis.

Dreigingsanalyse bij het in kaart brengen van reële BRZO-risico’s

Om goed voorbereid te zijn op crises, is het belangrijk om feiten en gevoel te scheiden. Waar u wakker van ligt, is niet per se het grootste risico voor uw bedrijf. Er zijn verschillende soorten dreigingsanalyses, zoals:

• Bij een risicoanalyse wordt gekeken naar alle risico’s die op de loer liggen; inclusief restrisico’s als menselijke fouten.
• Bij een Business Impact Analyse (BIA) worden potentiële rampen in beeld gebracht die niet snel voorkomen, maar wel een enorme impact hebben op de bedrijfsvoering.

Door op basis van een gedegen dreigingsanalyse, kun u achterhalen waar de reële risico’s liggen. Zo kunt u realistische oefenscenario’s maken en deze geregeld met uw crisisteam trainen. Zo ontdekt u of uw team is opgewassen tegen deze crisis en waar verbeteringen mogelijk zijn. Het beste is om dit te zien als een generale repetitie in een realistische setting.

Tegelijk, ontdekt u ook tijdens een oefening of uw procedures op papier daadwerkelijk in de praktijk werken en hoe soepel uw crisiscommunicatie verloopt. Na iedere oefening kunt u, indien nodig, uw procedures en de samenwerkingsstructuur van het team bijschaven. U ontdekt uw kracht, en waar ruimte is voor verbetering om crises eerder naar een beheersbaar niveau te brengen.

Leer van elkaar en de experts over reële veiligheidsrisico’s

Door met elkaar in gesprek te gaan, kunt u van elkaar leren en horen hoe anderen bepaalde situaties hebben opgelost. Voorkom twee keer dezelfde fout door goed op de hoogte te zijn.

Op het nationaal congres BRZO 2021 leert u waar de inspectiediensten de komende tijd op gaan letten, nieuwe ontwikkelingen op wetgeving- en inspectiegebied en hoort u uiteraard over diverse veiligheidsrisico’s (intern en extern) die een grotere rol gaan spelen. Leer wat nieuwe risico’s zijn die eraan komen en waar u straks ook rekening mee moet houden in uw dreigingsanalyse. Tijdens de lunch en de netwerkborrel is er mogelijkheid om met andere BRZO-bedrijven kennis, ervaringen en ideeën uit te wisselen, en om experts de hemd van het lijf te vragen. Herbert van Larsdonk, onze manager detachering/QHSE Recruitment zal ook aanwezig zijn vanuit IVM.

Wilt u verder de diepte in over crisis- en veiligheidsmanagement bij BRZO-bedrijven? Bezoek dan de crisismanagementwebsite van Instituut voor Veiligheid en Milieu (IVM).

Verder lezen?

Laat uw e-mail achter en ontvang de gehele brochure Nationaal Congres BRZO direct in uw mailbox.