Print:

Interview met Wouter Elshof (Milliman)

Redactie IIR, Trainingen en congressen

LinkedIn profiel

Welke ontwikkelingen zijn er te zien op de hypotheekmarkt?

Wouter ElshofHet speelveld op de hypotheekmarkt is al jaren aan het veranderen. DNB heeft eind 2016 dit goed geïllustreerd: in 2010 stond 80% van de uitstaande hypotheekschuld op de balans van banken, in 2016 was dit gedaald naar 75%. Bij nieuwe hypotheekleningen in de eerste helft van 2016 was het aandeel van banken 62%.
Deze afname komt doordat andere partijen een prominentere rol zijn gaan spelen op de Nederlandse hypotheekmarkt. Voornamelijk pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen (veelal via een bank als dochteronderneming) hebben hun investeringen in hypotheken flink uitgebreid.

Wat zijn de oorzaken van deze verschuiving?

Het aantrekkelijke rendement is één van de oorzaken. Pensioenfondsen en verzekeraars zijn grote investeerders in rentedragende producten. Dit zijn voornamelijk beleggingen in staats- en bedrijfsobligaties, maar met de dalende rente wordt op alle plekken gezocht naar alternatieven. Het rendement vergeleken met het relatief lage risico, maakt hypotheken een aantrekkelijke beleggingsklasse.
Voor een ander deel wordt het gedreven vanuit het business model. Voor pensioenfondsen en verzekeraars die levensverzekeringen aanbieden kunnen investeringen in hypotheken erg aantrekkelijk zijn. De verplichtingen van deze partijen lopen over tientallen jaren. Beleggingen met een lange looptijd, en een lange rentevaste periode, sluiten daar goed bij aan. Je ziet dan ook dat het marktaandeel van pensioenfondsen en verzekeraars op de hypotheekmarkt het grootst is bij een rentevaste periode van 20 jaar en langer.

Hoe zal de invoering van Basel IV effect hebben hierop?

Banken, verzekeraars en pensioenfondsen hebben te maken met afzonderlijke regelgeving. Dit betekent dat het per definitie geen gelijk speelveld is. Het risico van de hypotheken is niet anders, maar er zijn wel verschillen in kapitaalseisen.
De voorgestelde Basel IV regelgeving verhoogt de kapitaalseisen voor hypotheken met een LTV boven de 80%. Dit maakt hypotheken in deze klasse minder aantrekkelijk voor banken. Verzekeraars en pensioenfondsen vallen niet onder Basel wetgeving. Wat voor effecten dit heeft op de hele hypotheekmarkt is echter lastig te voorspellen. Zullen prijzen omhoog gaan in dit segment? Zullen banken ophouden met het bedienen van dit segment? Zorgt dit voor een verschuiving in dit segment van banken naar pensioenfondsen en verzekeraars? Dit zijn vragen waar geen volledig zicht op is.

Zijn er lessen te halen uit de ervaring van verzekeraars en pensioenfondsen?

Daarnaast leert de ervaring uit het verleden ook dat de interpretatie van de regelgeving door de toezichthouder minstens zo belangrijk is als de regelgeving zelf. Verzekeraars en pensioenfondsen hebben veel geïnvesteerd in hypotheken met een Nationale HypotheekGarantie. Het percentage hypotheken met NHG is grofweg twee keer zo hoog als bij banken. Het lage risico van deze hypotheken werd als aantrekkelijk gezien. Op basis van Solvency II wetgeving hadden verzekeraars verwacht dat daardoor ook minder kapitaal zou hoeven worden aangehouden. De afgelopen tijd is duidelijk geworden dat de toezichthouder daar anders tegenaan kijkt. Dit laat zien dat de volledige impact van nieuwe regelgeving pas met de tijd duidelijk wordt. Het is dan ook nog lastig te zeggen wat de volledige impact zal zijn van Basel IV.

Wouter Elshof is Partner bij Milliman een onafhankelijk adviesbureau voor financiële instellingen. Op het congres neemt Wouter deel aan het debat rondom hypotheken

Basel 3.5, CRR 2 en CRD 5 Event

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten