Print:

Agile-contracten: voetangels en klemmen

Peter van Schelven, Adviseur ICT & Recht

LinkedIn profiel

We kunnen de grachten van Amsterdam inmiddels dempen met ICT-projecten die zijn uitgedraaid op meer of minder grote teleurstellingen. Niet zelden kenmerken ICT-projecten zich door forse overschrijdingen van het beschikbare budget en een flinke uitloop in tijd. Ook de kwaliteit van de gerealiseerde producten en diensten blijkt meer dan eens benedenmaats te zijn.

De redenen van de tegenvallende en mislukte projecten kunnen zeer divers zijn

Soms is het de opdrachtgever zelf die tekort schiet in het definiëren van hetgeen hij wenst te verkrijgen of die door naiviteit of eigen onbekwaamheid eenvoudigweg veel te hoge verwachtingen van het projectresultaat heeft. Soms treft de betrokken opdrachtnemer meer blaam, bijvoorbeeld als hij incompetent personeel bij de projectuitvoering inzet of als hij om commerciële redenen “quick and dirty” geoffreerd heeft en daarbij listig gebruik maakt van de onkunde van de opdrachtgever. Vaak ligt de werkelijkheid ergens in het midden en valt zowel opdrachtnemer als opdrachtgever het nodige te verwijten. Soms komt de pijn van de kant van de betrokken contractjuristen, met name wanneer zij onbegrijpelijke of niet uitvoerbare contractbepalingen hebben geschreven.

Zijn uitgebreide ICT-contracten het probleem?

Hoe kan je in het contract dat een opdrachtgever en opdrachtnemer over software- en systeemontwikkeling sluiten dit soort problemen voorkomen? Lange tijd en in heel veel kringen heeft de gedachte geleefd dat het tijdig – dat wil zeggen:voor projectaanvang – maken van heldere, gedetailleerde en sluitende afspraken over de te realiseren projectresultaten de oplossing bij uitstek is. In de loop der jaren zijn we er wel achter gekomen dat zo’n aanpak – die in de praktijk ook wel met de term ‘watervalmethode’ wordt aangeduid – zelden een echte oplossing is. Ook over ICT-contracten van vele honderden pagina’s dik wordt tegenwoordig nog dikwijls geprocedeerd. Ondanks hun omvang vertonen ook deze contracten meer dan eens grote lacunes. Kortom: ICT-contracten die de pretentie hebben om op voorhand de specificaties van het te bouwen systeem ‘in het beton te gieten’ zijn dikwijls zelf ‘a part of the problem’. Deze aanpak miskent immers dat veel inzichten over het gewenste eindresultaat bij een opdrachtgever pas tijdens het project ontstaan. Ook gaan ze voorbij aan de sterke dynamiek in de ontwikkelingen op technologisch vlak, waardoor het kan gebeuren dat tijdens de projectuitvoering de wens of noodzaak ontstaat om van een eerder gemaakte technologische keuze af te wijken.

Agile contracten

Nieuwe contractvormen

Zoals bekend hebben zich als gevolg van de starheid van klassieke ICT-contracten in de praktijk nieuwe contractvormen aangediend. Beïnvloed door de principes van het Agile Manifesto uit 2001 zijn er samenwerkingsvormen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer ontstaan die nopen tot meer eigentijdse ICT-contracten. Deze zogeheten “Agile-contracten”, waarvan er inmiddels verschillende soorten in omloop zijn, zetten de intensieve en flexibele samenwerking van de partijen op de voorgrond en dus niet de specificaties van het systeem. Toch ontstaan er in de praktijk over de uitvoering van deze “Agile contracten” al de nodige conflicten. Soms is dat doordat de betrokken opdrachtgever een te starre en te bureaucratische organisatie heeft om tijdens het project snel en flexibel beslissingen te kunnen nemen over de te bouwen functionaliteit. Soms ontstaan er problemen vanwege een trage ontwikkelsnelheid aan de zijde van de softwaremakers.

Biedt een goed Agile-contract passende voorzieningen?

Voor beide problemen moet een goed Agile-contract passende voorzieningen bieden. Zo zullen er in het Agile-contract goede mandateringsafspraken moeten zijn opgenomen, waarin staat aangegeven welke functionaris van de opdrachtgever met gepaste snelheid zelf een beslissing kan nemen over de gewenste functionaliteit. Voorkomen moet worden dat die functionaris eerst bij zijn superieuren binnen zijn organisatie de nodige parafen dient op te halen. Maar ook zal het Agile-contract een duidelijk kader over de zogeheten “velocity” van de softwareontwikkelaar moeten bevatten. Daarmee wordt een set spelregels gegeven over de ontwikkelsnelheid van het ontwikkelteam. Daar waar in een klassiek ICT-contract de oplevertermijn van het project dikwijls centraal staat, zegt een Agile-contract het nodige over de juridische kaders van de ontwikkelsnelheid.

Meer weten over Agile?

Kortom, ook Agile-contracten kennen de nodige voetangels en klemmen. Om daarmee op verantwoorde wijze mee te kunnen omgaan moet je als maker of beoordelaar van dit soort contracten alle ‘ins and outs’ van een agiele ontwikkelaanpak kennen. Meer nog dan voorheen noopt dit tot een alerte en open benadering van de ICT-contractpraktijk. Voor ICT-contractjuristen is er nog volop werk aan de winkel. Kijk bij de 4-daagse opleiding Agile Projectmanager 2.0 voor meer informatie en training.

Wij gebruiken cookies om IIR.nl gemakkelijk te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten